Kalça veya diz protezi çevresinde kırık: Tespit mi, revizyon mu?

Eklem protezi çevresinde gelişen kırık, hem kemiği hem de kemiğin taşıdığı implantı ilgilendirir. Bu nedenle bir hastada kırığın tespiti yeterliyken başka bir hastada protezin de revizyonu gerekebilir. Fark, yalnızca kırığın boyutuna veya hastanenin daha yeni implant kullanmasına bağlı değildir.
Akut yaralanmada önce bulunduğunuz yerde tedavi alın
Düşme sonrası protezli kalça veya dizde yeni ve şiddetli ağrı, şekil bozukluğu veya üzerine basamama acil tıbbi değerlendirme gerektirir. Yardım alırken yaralı bacağa yük vermeyin. Yurt dışından görüş almak için bakımı ertelemeyin. İlk ekip yaralanmayı değerlendirip güvenli biçimde nasıl sabitleneceğine karar vermelidir.
Daha sonra başka bir uzman görüş verecekse ilk acil servis raporunu saklayın. Rapor, tedavi öncesindeki bulguları ve yapılmış işlemleri açıklayabilir. Telefonla çekilen röntgen fotoğrafı ilk görüşmeye yardımcı olabilir. Kesin rekonstrüksiyon planı için bütün belgelerin yerini tutmaz.
Sağlam ve gevşemiş protez bileşenleri farklı değerlendirilir
AAOS, kalça protezi çevresindeki kırığın tedavisinin kırığın yerine, kalan kemiğe ve implantın kemiğe ne kadar sağlam tutunduğuna bağlı olduğunu açıklar. Protez sapı sağlam kaldıysa kırık tespitle tedavi edilebilir. Sap gevşemişse, bazen kırık tespitiyle birlikte, revizyon gerekebilir. Diz çevresi kırıklarda da protez ve çevresindeki kemik değerlendirilir.
Ekipten bilinenlerle ancak ameliyatta netleşebilecek noktaları ayırmasını isteyin. Tespit önerildiyse implantın kalabileceğini hangi bulgu gösteriyor? Revizyon önerildiyse hangi bileşen neden değişmeli? Böylece görünüşte çelişen önerileri hazır bir paket varsaymadan karşılaştırabilirsiniz.
Düşmeden önceki dönem de bilgi verebilir
Cerraha eklemin önceden rahat ve güvenilir olup olmadığını anlatın. Daha önceki ağrıyı, yürüyüş değişikliğini veya protezle ilgili kaygıları belirtin. Düşmenin bütün bulgulara neden olduğunu veya önceki ağrının implantın zaten gevşediğini kanıtladığını varsaymayın. Hekim öyküyü görüntülerle birlikte değerlendirmelidir.
Varsa önceki röntgenleri, ilk ameliyat raporunu ve implant kaydını paylaşın. Yaralanmadan öncesine ait belgeleri işaretleyin. Özellikle özel revizyon malzemeleri gerekebilecekse bu belgeler mevcut rekonstrüksiyonu anlamaya yardımcı olur. Eksik kayıtları belirtin ki cerrah planı buna göre yapabilsin.
İyileşme uygulanan işleme göre planlanır
AAOS, kalça ve diz protezi çevresindeki kırıklarda farklı ameliyat yöntemlerini açıklar. Yük verme ve rehabilitasyon talimatları bu nedenle sorunsuz bir ilk protez ameliyatından kopyalanamaz. Kullanılacak yürüme desteğini ve yardım ihtiyacını da içeren güncel talimatları yazılı alın.
Taburculuktan önce evdeki merdivenleri, tuvalete erişimi ve oturup kalkarken kimin yardım edebileceğini anlatın. Plan gerçekçi değilse alternatifler hâlâ ayarlanabilirken ekibe söyleyin. Serviste yardımla yürümek, tek başına seyahat etmekten veya evde merdiven kullanmaktan farklıdır.
Kırığın iyileşmesi ve yeni düşmelerin önlenmesi ayrı konulardır
İlk yaralanma tedavi edildikten sonra kemik sağlığını ve düşme koşullarını kimin değerlendireceğini sorun. Bu, plak veya revizyon sapı seçiminden ayrı bir bakım aşamasıdır. İyileşmeye birden fazla ekip veya ülke dâhil olduğunda da takip edilmelidir.
Türkiye’de sonraki değerlendirme veya rehabilitasyon düşünülüyorsa naklin güvenli olup olmadığına ve alıcı birimin hangi bilgilere ihtiyaç duyduğuna mevcut ekip karar vermelidir. Son planda kırığa ne yapıldığı, hangi protez parçalarının kaldığı ve iyileşmeyi kimin izleyeceği belirtilmelidir. “Kalça ameliyatı” şeklindeki genel bir taburcu notu hastanın veya sonraki hekimin takibi için yeterli değildir.
Kaynaklar
Medicina Turkey hasta bilgilendirmesi. Bu metin genel bilgi sunar. Kişisel tıbbi kararları tedavinizi yürüten hekimle görüşün.